fbpx

Białko dla psa i kota – wszystko, co musisz wiedzieć

wszystko o białku w diecie psa i kota

Spis treści:

Co jakiś czas proszę opiekunów psów i kotów o pozostawienie pytań na moim Facebooku i Instagramie odnośnie różnych tematów związanych z żywieniem. Tym razem skupiliśmy się na białku w diecie pupili – jego właściwościach, wpływie i zapotrzebowaniu. Odpowiedzi na wszystkie zadane pytania znajdziesz w dalszej części tego artykułu. Jeśli chcesz wiedzieć jeszcze więcej o roli białka w diecie psa i kota, sprawdź koniecznie moje kursy, które będą dostępne już niedługo: “Podstawy żywienia psów” oraz “Podstawy żywienia kotów.” 

Dlaczego białko jest ważne w diecie psa i kota? Poznaj podstawowe funkcje białek

Białka, czyli proteiny, odgrywają zasadniczą rolę we wszystkich procesach życiowych i stanowią główny budulec elementów takich jak:

  • włókna mięśniowe,
  • chrząstki,
  • więzadła,
  • skóra,
  • włosy,
  • paznokcie.

Białka biorą udział w licznych procesach metabolicznych, a także są niezbędne do trawienia i wchłaniania. Pełnią różne funkcje regulacyjne, bo to właśnie z nich zbudowane są hormony takie jak insulina czy glukagon. Uczestniczą w transporcie wielu małych cząsteczek i jonów: na przykład hemoglobina przenosi tlen, a transferyna – żelazo. Białka służą także jako przeciwciała oraz biorą udział w przekazywaniu impulsów nerwowych.

Z czego zbudowane są białka?

Jak widzisz, dostarczenie ich odpowiedniej ilości w pożywieniu ma ogromne znaczenie. Zapotrzebowanie na białko w diecie psa i kota będzie zależało od wielu różnych czynników, ale aby je w pełni zrozumieć, musimy zacząć od tego, jak w ogóle zbudowane są proteiny.

Białka charakteryzują się budową łańcuchową i składają się z cząsteczek zwanych aminokwasami, w których skład wchodzi przynajmniej jeden atom azotu. Właściwie zapotrzebowanie na białko jako takie nie istnieje. To, czego naprawdę potrzebuje każdy organizm, to aminokwasy i azot.

Które aminokwasy są niezbędne w codziennej diecie?

Aminokwasy dzielą się na egzogenne i endogenne. Aminokwasy egzogenne to takie, których organizm nie jest w stanie syntetyzować samemu, dlatego muszą być dostarczone z dietą (stąd nazywamy je niezbędnymi). W rezultacie brak tylko jednego aminokwasu w diecie może powodować niedobór białka. 

Z kolei aminokwasy endogenne powstają w organizmie w odpowiednich ilościach z tak zwanych prekursorów, dlatego nie jest koniecznością zapewnienie ich w codziennej diecie. 

Organizm nie jest zdolny do magazynowania aminokwasów w ciele (w przeciwieństwie do węglowodanów i tłuszczów), dlatego codzienna dieta powinna zawsze dostarczać odpowiednią porcję białka – i to białka dobrej jakości!

Jakość białka – krótko o białku pełnowartościowym i niepełnowartościowym

Ilość białka niezbędna do zaspokojenia zapotrzebowania zależy od zawartości aminokwasów i proporcji między nimi oraz strawności białka podanego w pożywieniu. 

Białka pełnowartościowe to takie, które zawierają WSZYSTKIE niezbędne aminokwasy w ilościach i proporcjach zbliżonych do zapotrzebowania zwierzęcia. Jeśli dodatkowo są one wysokostrawne, będą to białka o wysokiej wartości biologicznej.

Białka niepełnowartościowe z kolei nie dostarczają kompletu wszystkich aminokwasów egzogennych, czyli to oznacza, że w ich składzie brakuje jednego lub więcej aminokwasu niezbędnego. Przede wszystkim przykładem takich białek są białka pochodzenia roślinnego. Dlatego w praktyce łączy się kilka źródeł białek, aby otrzymać białko pełnowartościowe. Dzięki temu możesz zrekompensować ewentualne niedobory poszczególnych aminokwasów.

Jaki jest zalecany udział białka w diecie psów i kotów?

Minimalna zawartość białka w diecie dorosłych psów według wytycznych żywieniowych to 18% w suchej masie (21% przy niższym spożyciu energii). Z kolei koty mają wyższe zapotrzebowanie na białko, ponieważ wynosi ono minimum 25% w suchej masie (33,3% przy niższym spożyciu energii).

Minimalne zapotrzebowanie na białko dla dorosłego psa wg NRC (2006) to 45 g/1000 kcal. Za niskobiałkowe uważa się pokarmy poniżej 60 g/1000 kcal, a za wysokobiałkowe powyżej 90 g/1000 kcal. Przykładowo, karma normo białkowa o energii metabolicznej 4000 kcal/kg będzie zawierać między 24 a 36% białka w suchej masie.

Karmy normo białkowe dla kotów zawierają między 80 a 120 g białka/1000 kcal (przy czym obecnie określone minimum to 50 g/1000 kcal). Karmy powyżej 120 g/1000 kcal uznajemy za wysokobiałkowe.

Obecnie wytyczne żywieniowe dostarczają informacji na temat minimalnego poziomu białka i aminokwasów, nie zostały jednak określone maksymalne limity, stąd pokarm bytowy dla dorosłych psów i kotów może znacząco różnić się poziomem białka. Większość karm komercyjnych dostarcza zwykle ZNACZNIE więcej białka niż potrzebuje zdrowy pies czy kot –– na rynku są dostępne karmy dla dorosłych psów zawierające nawet 40% białka w suchej masie. 

Zalecane zawartości składników odżywczych w diecie dorosłych w oparciu o MER 110kcal ME/kg75 oraz w diecie kotów w oparciu o MER 100kcal ME/kg0,67

Składnik odżywczyKOTY: minimum (g/100g suchej masy)PSY: minimum (g/100g suchej masy)PSY i KOTY: maximum (g/100g suchej masy)
Białko25,0018,00
Arginina1,000,52
Histydyna0,260,23
Izoleucyna0,430,46
Leucyna1,020,82
Lizyna0,340,42
Metionina0,170,40
Metionina+cystyna0,340,76
Fenyloalanina0,40,54
Fenyloalanina+
+tyrozyna
1,530,89
Treonina0,520,52
Tryptofan0,130,17
Walina0,510,59
Tauryna (karma mokra)0,20nie dotyczy
Tauryna (karma sucha)0,10nie dotyczy
Źródło: FEDIAF (2020). Nutritional guidelines for complete and complementary pet food for cats and dogs

Zawartość aminokwasów a karma dla zwierząt w diecie psa i kota

Niestety dla właścicieli na etykiecie karmy nie znajdziemy informacji o zawartości aminokwasów. Producent może opublikować ich listę na stronie internetowej albo ulotce informacyjnej, ale nawet w tych miejscach te informacje nie zawsze są dostępne.

Wspominałam już, jak istotne jest zapewnienie psu lub kotu pełnego profilu aminokwasowego – nawet jeśli widzisz na etykiecie wysoki procent zawartości białka, ale produkt nie zawiera wszystkich aminokwasów egzogennych, to zwierzę wciąż będzie miało niedobór białka. 

Niemniej producent ma obowiązek zapewnić minimalną zalecaną ilość aminokwasów egzogennych w karmie pełnoporcjowej. Niedobory aminokwasów nie powinny być problemem, jeśli jest to białko pochodzenia zwierzęcego dobrej jakości.

Obecnie nie mamy jednak problemu z niedoborami białka. Współczesne karmy komercyjne zawierają go zazwyczaj znacznie więcej niż określone minimum. Zatem problemem jest raczej nadmiar białka i konsekwencje z tego wynikające, niż niedobór.

Czy białko roślinne może być traktowane na równi z białkiem pochodzenia zwierzęcego w diecie psa i kota?

Nieprzetworzone produkty roślinne zawierają zwykle mniej białka niż produkty zwierzęce – w dodatku białko to uznajemy za niepełnowartościowe, czyli niezapewniające wszystkich niezbędnych aminokwasów egzogennych. Jednakże w diecie psów stosuje się także białka pochodzenia roślinnego. Ich dobrym źródłem są nasiona roślin strączkowych, w szczególności soi, które zawierają sporo białka. 

Ze względu na to powszechnym rozwiązaniem stosowanym w recepturach diet domowych oraz w karmach komercyjnych jest łączenie źródeł białka zwierzęcego oraz roślinnego. Jeśli połączymy przykładowo trzy różne źródła białka: wołowinę, wątrobę kurczaka i jakieś białko roślinne, to możemy być pewni, że w dawce pokarmowej obecne są wszystkie niezbędne aminokwasy.

Większym wyzwaniem byłoby dostarczenie niezbędnych aminokwasów wyłącznie ze źródeł roślinnych w diecie psa, a w diecie kota jest to właściwie niemożliwe.

Podsumowanie

Białko to niezbędny element w diecie każdego psa i kota, ponieważ bierze udział we wszystkich procesach życiowych organizmu. Jakość białka zależy od strawności białka podanego w pożywieniu oraz zawartości aminokwasów i proporcji między nimi. Zalecane minimum białka to 18% w suchej masie w przypadku psa oraz 25% w suchej masie, jeśli chodzi o koty. Obecnie niedobory białka występują rzadko, jeśli zwierzę jest karmione produktami ze średniej i wyższej półki lub zbilansowaną dietą domową.

Jeśli jesteś zawodowo związana ze zwierzętami, gorąco polecam Ci KURS PRO “Podstawy żywienia psów”. Kurs skierowany jest do profesjonalistów – na przykład pracowników sklepów zoologicznych, behawiorystów czy osób planujących zostać dietetykiem zwierzęcym. Kurs ten rozpoczyna mój nowy projekt – cykl profesjonalnych kursów, które mogą zakończyć się egzaminem. Dzięki temu otrzymasz certyfikat potwierdzający zdobytą wiedzę (jeśli wybierzesz taką opcję).

W Kursie PRO “Podstawy żywienia psów” o BIAŁKU dowiesz się dodatkowo:

  • jak diagnozować niedobór lub nadmiar białka w diecie psa i kota
  • jakie są objawy niedoboru poszczególnych aminokwasów
  • jak wyliczyć dokładne zapotrzebowanie na białko w diecie zwierzęcia
  • dlaczego nie należy porównywać między sobą produktów bez uprzedniego przeliczenia białka na suchą masę
  • w jaki sposób zrobić kalkulacje, aby porównywać takie produkty między sobą.

Tutaj możesz sprawdzić pełen program kursu oraz czy to coś dla Ciebie 😊

Bibliografia:

FEDIAF (2020). Nutritional guidelines for complete and complementary pet food for cats and dogs

Shmalberg, J. (2013). Beyond the guaranteed analysis: comparing pet foods. Today’s Veterinary Practice, 3(1), 43-5.

National Research Council. (2006). Nutrient requirements of dogs and cats. National Academies Press.

Hand, M. S., & Lewis, L. D. (2010). Small animal clinical nutrition. 5th Edition.

Autor: dr Karolina Hołda, dietetyk zwierzęcy

Sprawdź również poprzednie wpisy na blogu:

Przewiń do góry