fbpx

Czy pies potrzebuje węglowodanów w swojej diecie?

czy pies potrzebuje węglowodanów

Czy węglowodany to samo zło i nie powinniśmy ich podawać psom? Wokół węglowodanów w diecie psów narosło mnóstwo niejasności, bo sprawa budzi niemałe kontrowersje na forach internetowych. Co prawda, psy nie potrzebują węglowodanów w swojej diecie, ponieważ z powodzeniem mogą wytwarzać glukozę z białek i tłuszczy. Jednakże skrobia stanowi wysokostrawne i łatwo dostępne źródło energii, dlatego jest często wykorzystywana przez producentów karm. Z tego artykułu dowiesz się, czy węglowodany są bezpieczne dla psa i jaka jest ich strawność. To co, zaczynamy? 🙂

Na skróty:

  1. Klasyfikacja węglowodanów
  2. Rola skrobi i glikogenu
  3. Glukoza jest paliwem biologicznym
  4. Strawność węglowodanów (skrobi) u psów
  5. Podsumowanie
  6. Bibliografia

Klasyfikacja węglowodanów

Klasyfikacja węglowodanów oparta jest na budowie chemicznej i stopniu polimeryzacji. Węglowodany składają się z atomów węgla, wodoru i tlenu, dlatego często stosowany jest skrót CHO. Możesz się też spotkać ze skrótem NFE (Nitrogen Free Extract), czyli bezazotowe wyciągowe.

Wśród węglowodanów wyróżnia się monosacharydy, disacharydy, oligosacharydy i polisacharydy. 

Węglowodany to źródło energii zawarte w roślinach. Stanowią od 60 do 90% ich suchej masy.

1. Monosacharydy (monocukry)

Monosacharydy to cukry proste takie jak glukoza, fruktoza i galaktoza. Nazywane są także węglowodanami absorbowalnymi, ponieważ są to związki niewymagające trawienia enzymatycznego i mogą być bezpośrednio wchłaniane do organizmu. Glukoza stanowi główny produkt końcowy procesu trawienia skrobi i hydrolizy glikogenu w organizmie. Jest obecna w krwioobiegu zwierząt, a komórki ciała wykorzystują ją do pozyskiwania energii.

2. Disacharydy (dwucukry)

Disacharydy składają się z dwóch połączonych ze sobą monosacharydów, czyli z dwóch jednostek cukru. Należą do nich maltoza, laktoza i sacharoza. Laktoza to cukier występujący w mleku wszystkich ssaków (składa się z cząsteczki glukozy i galaktozy).

3. Polisacharydy (węglowodany złożone)

Polisacharydy obejmują 10 lub więcej jednostek cukru i mogą być dalej definiowane na podstawie strawności i charakteru wiązań glikozydowych między jednostkami cukru. Skrobie to złożone węglowodany, które mają wiązania alfa-glikozydowe i dlatego są trawione enzymatycznie (mogą być trawione przez alfa-amylazę w jelicie cienkim ssaków).

Rola skrobi i glikogenu

Skrobia jest najpowszechniej występującym węglowodanem strawnym wytwarzanym podczas fotosyntezy i służy jako magazyn energii w roślinach. Podobnie glikogen (polimer glukozy związany wiązaniami alfa-glikozydowymi) pełni rolę długoterminowego magazynowania energii u zwierząt. Obecny jest we wszystkich tkankach zwierzęcych, z największą zawartością w wątrobie i mięśniach szkieletowych.

glukoza i cukry w diecie psów

Glukoza jest paliwem biologicznym

Węglowodany to podstawowe źródło energii. Wszystkie zwierzęta mają pewne zapotrzebowanie metaboliczne na glukozę, która dostarcza energii tkankom i komórkom. Jest ona niezbędna w praktycznie każdym procesie zachodzącym w organizmie.

Organizm psa może otrzymywać glukozę z różnych źródeł: z cukrów lub polisacharydów obecnych w pożywieniu (takich jak skrobia) oraz z syntezy w wątrobie z aminokwasów glukogennych dostarczonych z dietą. 

Glukoza może też pochodzić z zapasów wewnętrznych, czyli z glikogenu. 

Zatem psy nie mają bezwzględnego zapotrzebowania na glukozę z diety. Chociaż skrobia nie jest potrzebna psom, jest ważnym źródłem energii (dostarcza jej tyle co białko, czyli 3,5 kcal/g), a także umożliwia uzyskanie odpowiedniej struktury suchych karm. 

Skrobia to podstawowe źródło węglowodanów w większości komercyjnych suchych karm dla psów. Zawierają ją ziarna zbóż takie jak kukurydza, owies, ryż czy pszenica. W karmach bezzbożowych źródłem skrobi są ziemniaki i nasiona strączkowe (najczęściej groch).

Jako źródło węglowodanów w dietach domowych stosuje się przykładowo: 

  • ryż 
  • kaszę kukurydzianą
  • kaszę jaglaną
  • soczewicę
  • bataty  
  • tapiokę
skrobia w diecie psów

Można używać również warzyw nieskrobiowych. Proporcje makroskładników dobiera się do stanu zdrowia psa. Ważne, aby surowce były dobrze ugotowane i rozdrobnione. Nie poleca się stosowania kasz gruboziarnistych.

Jeśli chcesz otrzymywać więcej takich ciekawostek dietetycznych w postaci listów ode mnie, to zachęcam Cię gorąco do zapisu na newsletter. 🙂

Strawność węglowodanów (skrobi) u psów

Skrobie są dobrze trawione i metabolizowane przez psy, chociaż drobne różnice mogą wynikać z parametrów przetwarzania komponentów, źródła skrobi i rasy psa. Psy mają wyższą ekspresję enzymów związanych z trawieniem skrobi, wchłanianiem glukozy i metabolizmem w porównaniu z wilkami.

Kilka badań wykazało, że pozorna strawność całkowita skrobi (apparent total tract digestibility – ATTD) u psów przekracza 95% (to bardzo dobry wynik!). 

Stopień strawności skrobi zależy od następujących czynników: 

  • struktura ziarnista, 
  • stosunek amylozy do amylopektyny, 
  • stopień żelatynizacji  
  • proporcje składników pokarmowych obecnych w recepturze (takich jak włókno, tłuszcze i białka). 

Rośliny strączkowe (np. groch, ciecierzyca, fasola) i bulwiaste (np. maniok, batat, ziemniak) są dobrze wykorzystywane przez psy, ale w większości przypadków wymagają one obróbki cieplnej w celu dezaktywacji czynników antyżywieniowych i poprawy strawności. Tymczasem skrobia zbożowa wydaje się być dobrze trawiona nawet w postaci surowej. 

Skrobia wolno trawiona (slowly digestible starch) i skrobia oporna (resistant starch) mogą przyczyniać się do: 

  • zwiększenia uczucia sytości, 
  • obniżenia poziomu glukozy i insuliny
  • poprawy mikrobioty okrężnicy.

Podsumowanie

Istnieje wystarczająca ilość dowodów potwierdzających, że odpowiednio przetworzone zboża i rośliny bulwiaste zawarte w karmach dla psów są strawne, smakowite i nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. W literaturze naukowej brakuje informacji na temat roślin strączkowych, starożytnych (pradawnych) zbóż i procesów produkcyjnych innych niż ekstruzja. 

Pies nie będzie koniecznie potrzebować węglowodanów w swojej diecie i będzie w stanie obejść się bez nich. Jednakże skrobia wciąż może stanowić wysokostrawne i łatwo dostępne źródło energii dla Twojego psa. 

Jeśli pracujesz z psami na co dzień i chcesz doradzać swoim klientom również w zakresie diety ich pupili, może zainteresować Cię kurs, który stworzyłam dla profesjonalistów. 

Kurs PRO „Podstawy żywienia psów” powstał specjalnie dla tych, którzy myślą o poszerzeniu swoich kompetencji o znajomość dietetyki zwierzęcej w pracy z czworonogami na co dzień.

Na kursie PRO o węglowodanach dowiesz się również:

  • Czy zboża powodują alergie u psów?
  • Czy karmy bez zbóż są lepsze od zbożowych?
  • Warto unikać glutenu w diecie psa?
  • Jak sprawdzić, czy karma jest niskowęglowodanowa?

Zachęcam Cię również do spotkania na Facebooku i Instagramie. 🙂

Bibliografia

Slavin, J.L. Structure, nomenclature, and properties of carbohydrates. In Biochemical, Physiological and Molecular Aspects of Human Nutrition, 3rd ed.; Stipanuk, M.H., Caudill, M.A., Eds.; Elsevier: St. Louis, MO, USA, 2013; pp. 50–68.

E.Axelsson at al: The genomic signature of dog domestication reveals adaptation to a starch-rich diet. Nature 2013 Mar 21;495(7441):360-4

Carciofi, A. C., Takakura, F. S., De‐Oliveira, …& Prada, F. (2008). Effects of six carbohydrate sources on dog diet digestibility and post‐prandial glucose and insulin response. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 92(3), 326-336.

Bazolli, R. S., Vasconcellos, R. S., De-Oliveira, …& Carciofi, A. C. (2015). Effect of the particle size of maize, rice, and sorghum in extruded diets for dogs on starch gelatinization, digestibility, and the fecal concentration of fermentation products. Journal of animal science, 93(6), 2956-2966

Alvarenga, I. C., Aldrich, C. G., & Shi, Y. C. (2021). Factors affecting digestibility of starches and their implications on adult dog health. Animal Feed Science and Technology, 115134.

Czytaj dalej:

Przewiń do góry